Bir saha mühendisinin verimini, sahaya götürdüğü çanta belirler. Eksik bir kablo veya unutulan bir adapter; 2 saatlik bir tamiri 6 saatlik bir geri-dönüş yolculuğuna çevirir. Aşağıda 12 yıllık tecrübeyle damıttığımız 23 maddelik kapsamlı liste.
Bağlantı ve Kablolar (1-7)
- USB-C → USB-A, USB-C → HDMI, USB-C → Ethernet adapter seti
- RS-232 / RS-485 → USB konvertör (eski PLC'lere bağlanmak için)
- Ethernet kablosu (CAT6, 5m, biri kısa biri uzun)
- Console kablosu (RJ45 → DB9, Cisco/HP cihazları için)
- Mikro USB + USB-C + Lightning şarj kablosu seti
- DC barrel jack ölçü seti (5.5×2.1, 5.5×2.5, 4.0×1.7)
- Multimetre kabloları (kırmızı/siyah, krokodil + iğne uçlu)
Ölçüm Aletleri (8-13)
- Dijital multimetre (RMS, CAT III 600V, otomatik aralık)
- Pens-ampermetre (DC + AC, en az 200A kapasiteli)
- Kablo test cihazı (RJ45/RJ11, pin pin doğrulama)
- Toner + probe (kablonun nereye gittiğini bulmak için)
- Lazer mesafe ölçer (montaj öncesi alan ölçümü)
- Termal kamera (FLIR ONE veya HIKMICRO mobil eklenti)
El Aletleri (14-18)
- Manyetik tornavida seti (Phillips, flat, Torx, Hex)
- Krimper (RJ45 + dupont + JST)
- Yan kesici + tel soyucu
- Tutucu pens (small grip + needle nose)
- Bant — elektrik bandı + double-sided tape + kablo bağı
Bilgi İşlem (19-23)
- Şarjlı laptop + harici şarj cihazı (saha güç kesintisinde işe yarar)
- USB-C power bank (en az 20.000 mAh, PD 65W)
- Boş USB stick (16 GB, FAT32 format — boot için)
- Raspberry Pi + microSD (ad-hoc test sunucusu için)
- Hotspot olabilen telefon + yedek bir LTE modem
Bu çanta, sahada karşılaşılan vakaların %85'ini ofise dönmeden çözmemizi sağlıyor. Listenin geri kalan %15'i için ayrı bir bölüm: gerçekten beklenmedik durumlar için "araç bagajında" tutulan ekipman — yedek anakart, switch, NEMA dolap, TR2/TR3 fişler. Saha mühendisliği; sürpriz beklemeyi alışkanlık haline getirme disiplinidir.
Şartname ve Kabul Kriterleri
Bir mühendislik projesi şartname olmadan başlatılırsa; teslim aşamasında "bunu beklemiyordum" diyebilecek 10 farklı paydaş çıkar. AIOR olarak her projeye yazılı bir şartname (statement of work) ile başlıyoruz: kapsam (ne yapılacak, ne yapılmayacak), kabul kriterleri (test edilebilir, ölçülebilir hedefler), teslim takvimi (ara dönüm noktaları), bütçe ve değişiklik prosedürü. Bu doküman her iki taraf tarafından imzalanır ve tüm proje boyunca referans alınır. Şartname net olduğunda; teslim sonrası anlaşmazlık %90 azalır.
Risk Analizi ve Plan B
Mühendislikte tek başarısızlık modu "sistem çalışmıyor" değildir — daha sık karşılaşılan vakalar: tedarikçinin gecikmesi, kritik personelin işten ayrılması, müşteri tarafında onay sürecinin uzaması, mevzuat değişikliği. Her projeye başlarken bu 5-7 senaryoyu listeliyoruz; her birine bir Plan B atanıyor. Örneğin kritik bir Çinli tedarikçimiz varsa; aynı parça için bir Türk veya Avrupalı yedek tedarikçi önceden onaylanır. Risk tespit edildiğinde paniklenmek değil, hazırlıklı bir alternatif geçişi yapılır.
Devreye Alma ve Testler
Sistem teslim edildikten sonra "çalışıyor" demek; mühendisin işinin %50'sidir. Geri kalan %50 — sahada, gerçek koşullarda, kabul testleriyle yapılır. AIOR'un standart test prosedürü: 1) FAT (Factory Acceptance Test) — fabrikada simüle edilmiş koşullarda test, 2) SAT (Site Acceptance Test) — sahaya kurulduktan sonra gerçek koşullarda test, 3) Burn-in — 7-30 gün boyunca normal kullanımda hata izleme, 4) Final sign-off — müşteri ile birlikte resmi kabul. Her test adımının sonucu yazılı olarak imzalanır.
Dokümantasyon ve Bilgi Aktarımı
Mühendislerin en sık atladığı adım dokümantasyondur. "Sistem nasıl çalışır?" sorusunun cevabı tek mühendisin kafasında kaldığında; o mühendis tatildeyken sistem patlar. AIOR'un her teslimi en az 4 dokümandan oluşur: 1) Sistem mimarisi (block diagram + bileşen listesi), 2) Operasyon kılavuzu (günlük kullanım, alarm prosedürleri), 3) Bakım kılavuzu (haftalık/aylık checklist), 4) Sorun giderme rehberi (en sık 20 hata + adım adım çözüm). Bu dokümanlar müşteri ekibine 2-3 oturumluk eğitimle birlikte teslim edilir.
