Bursa'daki inşaat şirketleri, taş ocağı işletmeleri, jeoloji firmaları, tarım kooperatifleri ve harita mühendisliği büroları; klasik geodezi ölçümlerinin saatler/günler aldığı işleri drone fotogrametri ile dakikalarda yapabiliyor. Bir 50 dönümlük arazinin sentimetrik hassasiyetli ortofoto haritası RTK drone ile 35-50 dakikalık tek uçuşta üretilir; aynı işin total station ile yapılması 2-3 günü bulur. AIOR olarak Bursa sahalarında DJI Matrice 350 RTK platformu ile bu hizmeti sağlıyoruz. Bu yazı; teknik altyapıyı, çıktı formatlarını ve karar verirken sorulması gereken soruları anlatır.
Fotogrametri Nasıl Çalışır?
Fotogrametri, bir nesneyi farklı açılardan çekilmiş çoklu fotoğrafların geometrik ilişkilerini hesaplayarak 3D model üretmenin bilimidir. Drone üzerindeki kamera; arazi üzerinde belirli bir grid (örn: 80% boylamasına + 70% enlemesine örtüşme oranı) takip ederek 100-300 arası fotoğraf çeker. Her fotoğraf bir GPS koordinatı + IMU yön verisi taşır. Yer kontrol noktaları (GCP) veya RTK düzeltme sinyali ile koordinat hassasiyeti sentimetreye çekilir. Toplanan görüntüler Pix4D, Agisoft Metashape veya DJI Terra gibi yazılımlarda yapısal-hareketten (SfM) algoritmalarıyla işlenir; çıktıda 3D nokta bulutu, mesh model, ortofoto, DSM (yüzey modeli) ve DTM (zemin modeli) elde edilir.
Bursa'da Tipik Uygulama Senaryoları
- İnşaat ilerleme volumetrik takibi — toprak hacmi, beton dökülen alan ölçümü
- Taş ocağı stok takibi — agrega yığını hacim hesabı (aylık)
- Jeoloji etüt — heyelan, çatlak izleme, eğim haritası
- Tarım — bitki örtüsü sağlığı (NDVI), parsel verimliliği
- Belediye ve OSB altyapı — drenaj, yol, kaldırım planlama
- Sigorta / hasar tespiti — yangın, sel, fırtına sonrası dokümantasyon
- Kültürel miras / arkeoloji — sit alanı belgelenmesi
- Drone yarış sahası tasarımı + güvenlik perimetre planlaması
RTK ve Yer Kontrol Noktalarının (GCP) Önemi
Standart GPS hassasiyeti 1-3 metre seviyesindedir; mühendislik için yetersiz. RTK (Real-Time Kinematic) GPS düzeltme sinyali ile yatayda 1-2 cm, dikeyde 2-3 cm hassasiyet sağlanır. AIOR'un kullandığı DJI Matrice 350 RTK platformu; yer istasyonu (D-RTK 2) veya NTRIP servisi ile düzeltme sinyali alır. Bursa'da TUSAGA-Aktif (Türkiye Ulusal Sabit GNSS İstasyonları Ağı) referans ağı NTRIP üzerinden 5G veya 4G bağlantısıyla kullanılabilir. Hassasiyetin kritik olduğu projelerde (ihale dosyası, mahkeme delili) ek olarak yer kontrol noktaları (GCP) yerleştirilir — sahaya 5-10 işaretleyici konulur, total station ile koordinatları ölçülür; fotogrametri yazılımı bu noktaları referans alarak model çözüm hassasiyetini doğrular.
Uçuş Planlaması Parametreleri
İyi bir fotogrametri uçuşunun parametreleri: Yükseklik (genelde 80-120 m, hassasiyet için düşük, alan kapsamı için yüksek), boylamasına örtüşme (genelde 80%), enlemesine örtüşme (70%), kamera açısı (nadir yani dik aşağı doğru — ortofoto için), uçuş hızı (5-8 m/s normal), shutter speed (1/640 minimum, hareket bulanıklığı önleme), aperture (f/4-f/5.6), ISO (mümkün olduğunca düşük, 100-400 ideal). Bursa'da öğleden önce 10:00-12:00 ve öğleden sonra 15:00-16:30 saatleri en ideal ışık koşullarıdır; gün ortası dik gölgeleri model çözüm kalitesini düşürür.
Çıktı Formatları ve Yazılım Uyumluluğu
Bursa fotogrametri projelerimizde teslim edilen standart formatlar: Ortofoto GeoTIFF (georeferenced, QGIS/ArcGIS uyumlu), 3D nokta bulutu LAS/LAZ (CloudCompare, Cyclone, LASTools), 3D mesh model OBJ + texture (Blender, SketchUp, 3ds Max), DSM ve DTM GeoTIFF (su drenaj analizi için), kontur haritaları DXF (AutoCAD), DXF planları (yol, drenaj, sınırlar). Yatak edilebilir 3D model talep edilirse PDF 3D veya glTF formatı sunulur — web tarayıcısında dönen 3D model olarak gösterilebilir. AIOR olarak her teslimle birlikte bir QA raporu sunarız: kontrol noktalarındaki ölçülen-hesaplanan koordinat farkı (RMSE), model çözünürlüğü (GSD - ground sample distance), kapsanan alan ve hava koşulu metadata.
Volumetrik Hesaplama Örnek Senaryo
Bursa Karacabey'de bir taş ocağında her ay agrega stok hacmi takip etmek isteyen bir müşteri için tipik akış: Ay başında drone uçuşu yapılır (40-50 dakika uçuş, 1 saatlik saha günü). RTK + GCP ile sentimetrik nokta bulutu üretilir. Stok yığınlarının sınırı CloudCompare yazılımında dijital olarak çizilir; sınır içindeki noktaların referans yüzeye (önceki ay zemin modeli veya orijinal arazi DTM) göre yükseklik farkı integralla hesaplanır → m³ cinsinden hacim. Bir önceki ay ile karşılaştırarak satılan/eklenen miktar netleşir. Bu rapor muhasebe ve denetimde resmi belge olarak kullanılabilir.
Yasal ve Hassasiyet Garantisi
Bursa'da bir fotogrametri uçuşu için gereken yasal süreç havadan çekimle aynıdır: SHGM-1 pilot, İHA sicili, sigorta, NOTAM. AIOR olarak her teslimle birlikte hassasiyet garantisi sunarız: RTK + 5+ GCP ile uçulan projelerde yatay RMSE < 2.5 cm, dikey RMSE < 4 cm garanti edilir. Hassasiyet hedefi karşılanmazsa yeniden uçuş ücretsiz yapılır. Mahkeme veya kamu kurumu sunumunda kullanılacak proje için ek belge: çözüm raporu (PDF), GCP koordinat listesi, drone uçuş log dosyası ve kamera kalibrasyon sertifikası.
Başlangıç Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Bursa fotogrametri projesi başlatmak için: 1) Saha sınırlarını (KML, GeoJSON, AutoCAD DXF veya basit ekran görüntüsü) bizimle paylaşırsınız. 2) Hedef hassasiyet, çıktı formatları ve son teslim tarihi netleşir. 3) AIOR sahada ön keşif (ücretsiz, Bursa merkez içinde) yapar veya uzaktan Google Earth + tarihi görüntülerle analiz eder. 4) Proje teklifi 24-48 saat içinde hazırlanır. 5) Sözleşme + ön ödeme → uçuş günü → ham veri teslimi (1-2 iş günü) → işlenmiş veri teslimi (5-10 iş günü). İhale teslim tarihi varsa öncelikli işleme alınır. İletişim formundan ulaşabilirsiniz; teknik soruları doğrudan mühendislik ekibimiz cevaplar.
